با نام علمی Bougainvillea spectabilis Willd. گیاهی است ازخانواده Nyctaginaceae همیشه سبز،چوبی رونده ،گرمسیری ونیمه گرمسیری می باشنند وازمحبوبیت زیادی دربین مردم برخوردارند.بعضی از آنهادارای شكوفه های رنگارنگ وبعضی نیز معطر می باشندكه گلهای آنها به مقدار زیاد درتابستان ظاهر می شوندمشابه ذغال اخته وبنت قنسول كه گلبرگ هایا گلهای رنگارنگی بنام براكته دارند.براكته ها زیر گلهای حقیقی نامرئی قراردارند.رنگ براكته ها ازسفید ،سفید شیری ،زرد ،صورتی ، بنفش، قرمز سیرتا نارنجی می باشد.این گیاه واكنش بسیارخوبی درمقابل هرس دارد ودرنتیجه درغالب اوقات به عنوان پرچین دربیشتر مناطق گرمسیرمورد استفاده قرار می گیرند.اسم جنس این گیاه به افتخار Luis A.de Bougainvillea كه یك دریانورد فرانسوی بود نامگذاری شده است.
گل كاغذي از گياهان بسيار زيبايي است كه در سالهاي اخير به طوري چشمگيري مورد توجه قرار گرفته است. اين گياه در طبيعت به صورت درختچه بالا رونده مي رويد و در بعضي از مناطق در طراحي هاي فضاي سبز به كار مي رود.گل كاغذي با رنگهاي متنوع خود در سبدهاي آويزان و داربستها كاشته مي شود. گل كاغذي در برابر سرمای کم مقاوم است ودرتابستانهاي گرم كه ديگر گياهان قدرت گلدهي ندارند،اين گياه، توده اي از گل را به ارمغان می آورد.
مبداپیدایش:
این گیاه بومی مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری آمریكای جنوبی شامل كشورهای برزیل،كلمبیا وپرو می باشد.
nدر ایران نیز در مناطق گرمسیر و معتدل مثل بندر عباس و سیستان و بوشهر ومناطق شمالی دربیرون کاشته می شود . اما در مناطق سرد سیر مثل آذربایجان یا خراسان تحمل سرمای زیاد را نداشته و در بیرون نمی توان آن را پرورش داد . اما در اکثر نقاط در داخل گلخانه پرورش و نگهداری می شود.
وضعیت متداول و مورد استفاده
گل كاغذی درجایی كه فاقدیخبندان وسرمای سنگین باشد به عنوان یكی از بوته های رونده زینتی مشهور است درفضای سبز استفاده می شود كه در سرتاسر دنیا ازمناطق آفتابی گرم تامناطق ساحلی خنك ومرطوب یافت می شود. این گیاه به عنوان یك گیاه مهم گلدانی وسبد های آویزان در اروپا وشمال آمریكا نیز می باشد.
این گیاه به خاطر داشتن براكته های رنگی روشن وواضح كه گلهای لوله ای نامشخص داخل این براكته ها هستند مورد توجه می باشد. برگها متناوب، قلبی شكل، ساقه ها چوبی،رونده،قوی ودارای خارهستند.
ارقام
این گیاه شامل گونه های زیادی می باشد تنها 3 گونه (B.spectabilis,B.glabra,B.peruviana) درباغبانی مهم هستند. بیشتر هیبریدها ویا ارقام مشهور از گونه های B.spectabilis × B.glabra یا B.xbuttiana مشتق شده اند كه گونه B.spectabilis بیشتر گرمسیری بوده وگلها عمدتا روی قسمتهای مسن تر ظاهر می شوند درحالیكه گلهای گونه B.glabra به آسانی برروی شاخه های جدیدتر ظاهر می شوند كه درگلخانه های خنك زنده می مانند،همچنین ارقام باشاخ وبرگهای گوناگون وجود دارند.
واریته ها
۱- گل قرمزها:) مثلBarbara karst )(JuanitaHtten مناسب براي آويزTemple) با برگهاي موجدار(
2 - گل بنفش ها نظير Royalourple,Brasiliensis
3 - گل نارنجي نظيرAlbama Sunset گلها به رنگ صورتي برمي گردند
۴ - گل صورتي نظيرJames Walker,Mauree Hatten,Surprise
۵ - گل سفيد مثل Summer snow
6 - واريته با برگهاي رنگارنگ نظير Raspberryice,Vicky,Mardigras
۷ - واريته هاي با دو گل:اين واريته گلهاي خود را با رنگهاي صورتي،قرمز و پرتقال تا زمان پژمرده شدن حفظ مي كند.
تکثیر
•تكثير اين گياه كار نسبتاً مشكلي است، ولي در ريشه دهي ، قلمه ها رشد سريعي از خود نشان مي دهند. بسياري از واريته ها مثل Barbarakarst, Raspberrylce ,Crimson loke و... با رنگهاي صورتي، قرمز، پرتقالي و سفيد به صورت هيبريد قابل تكثير هستند.
•قلمه های بلند انتهایی گوشتی ساقه (8تا9 سانتی متر طول) موثرترین روش ازدیاد می باشدبهترین فصل قلمه گیری پاییز یا تابستان است. حذف برگهای پایینی واستفاده از هورمون جهت ریشه زایی وهمچنین استفاده ازدمای بستر 22 درجه سانتی گراد جهت ریشه زایی توصیه شده است. قسمتهای سبز ساقه رسیده با 3تا5 گره برای ازدیاد بكار گرفته می شوند. محیط های كشت خوب زهكشی شده یاریشه زایی را می توان برای ریشه دار كردن قلمه ها بكار گرفت .دربعضی ازمنابع از خوابانیدن هوایی وكشت بذر نیزبه عنوان روشهای تكثیر نام برده شده است.
دمای محیط كشت برای ریشه زایی قلمه ها باید 24 درجه سانتیگراد باشد .از سیستم مه پاشی یا میست برای نگهداری وشادابی برگهادرمدت ریشه زایی قلمه ها می توان استفاده کرد.
بايد بخاطر داشت كه جابجا كردن قلمه ريشه دار اين گياه حساس ، بسيار مشكل است. از آنجا كه ريشه هاي اين گياه ترد و باريك هستند، در صورت جابجايي غير اصولي آن ، به شدت صدمه مي بيند. قلمه ها در محل اصلي بايد به طور بسيار عميقي كاشته شوند، و همچنين موقع جابجايي اين گياه بايد توجه كرد كه در تماس دست با ساقه ، آوندها آسيب نبينند.
نور
تابش باشدت زیادوپرورش گیاه تحت شرایط روزكوتاه (8ساعت روشنایی) گلدهی را تحریك می نماید.تابش باشدت كم گلدهی را حتی در گیاهانی كه درشرایط روزكوتاه ودمای بهینه پرورش یافته اند به تاخیر می اندازد. نور4تا5 هزارفوت كندل رشدمتراكم ،سریع و تشكیل گلهای رنگی خوب راتحریك می نمایند.
نور قرمز دور(Far-Red) گلدهی را تسریع می كند. وقتی گیاهان تحت شرایط نوربانسبت بالای قرمز به قرمز دور رویش یافته بودند برگهای انتهایی بازنشده ویا درمقایسه باگیاهانی كه برگی (برگدار ) برداشته شده بودند گلدهی در آنها تسریع شدكه این حقیقت راپیشنهاد می نمایدنورقرمز باتوسعه وجابجایی مواد مانع گلدهی دربرگهای جوان همراه می باشد. اسید جیبرالیک ممكن است سبب تاخیر گلدهی شودوهمچنین حذف برگها باعث کاهش میان گره ها می شود.
تغذیه
گل كاغذی به كوددهی ثابت150تا200پی پی ام نیتروژن عكس العمل مثبت نشان می دهد. اين گياه به محلولي از كود تقويت شده با عناصر كمياب نياز دارد.ميكروالمنتها براي بقاي اين گياه بسيار مهم و ضروري محسوب مي شوند. گزارش شده است كه این گیاه نیازبالایی به منیزیم ، آهن ، منگنز دارد.زیادی نمكها سبب خسارت به ریشه می شود. اگرگیاهان درشرایط خنك پرورش می یابند باید از كاربرد نیتروژن به فرم آمونیوم پرهیز نمود.
در هنگام زرد شدن برگهاي اين گياه گاه لازم است تا 50 پی پی ام، سولفات منيزيم به خاك اضافه شود
آب وآبیاری
درفضای سبز وقتی سازگاری پیداكند مقاوم به خشكی می شود درحالی كه تنش های آبی ممكن است منجر به ریزش براكته ها درگیاهان تولید شده در شرایط خشكی درگلخانه شود.
گل كاغذي گلدانی بايد يكبار و به طوركامل آبياري شود وتا خاك گلدان كاملاً خشك نشده ، آبياري مجدد صورت نگيرد.بايد به ياد داشت كه در موقع گلدهي،اگر خاك آن خيلي خشك شود ، گلهاي آن خواهد ريخت
درجه ی حرارت (دما )
همان طور که بیان شد گل كاغذي بومي آمريكاي جنوبي، برزيل و نواحي گرمسيري است و نسبت به سرما و يخبندان بسيار حساس مي باشد. درجه حرارت 37 درجه سانتيگراد در طول روز و 15درجه سانتيگراد درشب هنگام براي اين گياه مناسب است و در خارج از اين طيف دمايي گياه رشد خوبي ندارد.
دمای سرد شبانه باعث تحریك گلدهی می شود . دماهای شبانه 15درجه سانتیگراد گلدهی تحت شرایط روزبلند راافزایش ودمای شبانه 26 درجه سانتیگراد مانع گلدهی گیاهان پرورش یافته درتحت شرایط روزكوتاه می شود . دمای شبانه / روزانه (21/24) درجه سانتی گراد تحت شرایط روز كوتاه دمایی بهینه بوده است.
محیط کشت
درتولید تجارتی گیاهان گلدار گلدانی،عمدتا ازمحیط كشت با پایه پیت استفاده می شود .امامحیط كشت خوب وزهكشی شده با PH 5/5 تا 6 قابل قبول می باشد. PH بالای 5/6 ممكن است باعث كمبود آهن درگیاه شود.
گل كاغذي محيط مرطوب را نمي پسندد و بايد در گلداني با زهكشي مناسب كاشته شود، و در غير اين صورت اين گياه به انواع بيماريهاي ريشه اي دچار مي شود.
آفات و بیماری ها
اگر مراقبت و نگهداري از اين گياه به خوبي انجام شود،آفات و حشرات مشكلي را ايجاد نخواهند كرد.شته،تریپس، شپشك های آردآلود وسپردارها جزوآفات مهم و
لكه برگی bougainvillea) (Cerospora، بوته میری (Phytophtora parasitica)جزو بیماریهای مهم این گیاه زینتی می باشند.
در مواقع ضروري ، از قارچ كشهاي محلول مي توان استفاده كرد.شته و كرمها را مي توان با رزميترين،ارتن، و تام كنترل كرد.
كنترل گلدهی وخواب گیاه :
گل كاغذی گیاهی روز كوتاه اختیاری می باشد، تحت شرایط طول روز 12ساعت به 80 روز ودرشرایط طول روز 10 ساعت فقط به 54 روز زمان برای گلدهی نیاز دارد.
گیاهان درنهایت تحت شرایط روزبلند گل می دهند اما تعداد جوانه های كمی تشكیل می گردد. عوامل دیگری بغیر از طول روز ممكن است گلدهی راتحریك نمایند.شدت تابش بالا منتج به گلدهی سریعتر گیاه می شود.
سرمای شبانه ممكن است یكی دیگر از این عوامل باشد. گیاهان مسن تر كه دارای ساقه با قطر 25/1 سانتی متر هستند زودتراز گیاهانی كه به تازگی ریشه دار شده و5/0 سانتی متر قطردارند به گل می روند.
مواد شیمیایی dominazide,chlormequat,ancymidol باعث تسریع در گلدهی گیاهانی می شود كه تحت شرایط روزكوتاه پرورش یافته اند امابرای گیاهانی كه تحت شرایط روزبلند بوده اند كمتر تاثیر داشته اند. محلول پاشی با جیبرالین اسید باعث جلو گیری از گل انگیزی درگیاه می شود وهمچنین باعث تاخیر ویامانع تشكیل براكته ها می گردد. این عكس العمل ها باتوجه به رقم واحتمالا محل ممكن است متفاوت باشند. محلول پاشی باAtrimmec گلدهی درگیاه Rainbow Gold رابه جلو می اندازد اماروی گیاهان Raspberry Ice یا San Diego Red موثر نبوده است.
كنترل ارتفاع :
برخی از موادشیمیایی روی گل كاغذی موثر بوده اما همه این مواد باید بطوردقیق روی تعداد كمی گیاه ازهررقم آزمایش شدند زیرا تغییرات زیادی بسته به رقم ازخود نشان می دهند. سایكوسل یا A-rest هیچكدام سبب كاهش ارتفاع درارقام Respberry Ice یا San diego Red دركارولینای جنوبی نشده انداما هردو این كند كننده های رشد باعث كاهش رشد رویشی رقم San Diego Red دركالیفرنیا شده اند. A-Rest را می توان به غلظت 50 پی پی ام وBonzi را به غلظت 25 تا 100 پی پی ام بكاربرد. محلول پاشی با Dikeyulac باعث افزایش شاخه های جانبی در Respberry Ice ،
Diego Red San، Raibbow Gold شـده وكـاهش طویل شـدن ساقه را در Respberry Iceو San Diego Red باعث گردیده است اما تاثیری روی Raibbow Gold نداشته است.
مع الوصف كاربرد Atrimmec به غلظت 1600 پی پی ام بطور كلی به عنوان موثرترین راه برای كاهش طویل شدن شاخه ها بوده است.باید توجه داشت كهAtrimmec درغلظت 400تا 1600 پی پی ام ممكن است باعث كاهش اندازه براكته ها دراواخر بهار واوائل تابستان (افزایش دما ) شود اما دراواخرتابستان واواسط زمستان (دمای خنك تر) زمانیكه براكته ها كوتاهتر ازمدت اواخر بهار واوائل تابستان هستند موثرنبوده است.
جوانه گیری (حذف جوانه ها) :
تقریبا10روزبعد ازاین كه رشدرویشی جدید به 5/7 سانتیمتررسیده باشد ممكن است عمل جوانه گیری گیاهان انجام می شود.این عمل را می توان درصورت نیاز هر4هفته یك بار انجام داد .(برای رشدشاخه های فرعی بیشتر ومتراكم شدن بوته ها ) برای افزایش شاخه ها ی فرعی محلول پاشی بنزیل آدنین (BA) به مقدار 50 تا 100 پی پی ام دردومرحله توصیه شده است که این عمل را پس از 24 سـاعت بعد ازاولـین ودومین مرحله عمل جوانـه گیری انجام می دهند مصـرف كننده هـا می خواهند بطور منظم عمل جوانه گیری وهرس انجام شود تا گیاه متراكم نگه داشته شود.
قیم :
اگرگیاهان درسبدهای آویزان یا بصورت كنترل شده با بازدارنده های رشد پرورش یافته باشند نیاز به قیم ندارند اما دربعضی ازگیاهان می توان ازسیم برای قیم استفاده نمود
تولید شاخه و گل بیشتر
طبق گزارشات جامعه بين المللي باغباني از ايتاليا، (1990) جهت توليد شاخه و گل بيشتر از اين گياه استفاده ازBA 6 توصيه مي شود.اين تحقيقات نشان مي دهد كه اسپريppm 100-50 ازBA6 ، 24 ساعت بعد از اولين برش سرشاخه ها در مورد واريته هاي متوسط و ppm 200 از آن در مورد واريته هاي قويتر بهترين نتيجه را مي دهد.اسپري سوم بعد از بريدن نوبت دوم انجام می شود.
BA6در موقع بريدن سرشاخه ها جهت تهيه قلمه نيز مفيد است.
فیزیولوژی پس ازبرداشت :
گیاهان را می توان به مدت 6 روز دردمای 3 درجه سانتی گرادحمل ونقل نمود. دماهای بالاتر توصیه نشده است . گل كاغذی كاملاحساس به اتیلن است وسبب ریزش برگها می شود. محلول پاشی با محلول Argyline(تركیب حاوی نقره ) به میزان 5/2 تا3 گرم درلیتر یك هفته قبل از جابجایی (حمل ونقل ) توصیه شده است. بسیاری ازپرورش دهندگان دانماركی این محلول را هر2تا3 هفته یكباراستفاده می نمایند. محلولپاشی با تیوسولفات نقره STS) (به میزان mM 5/0 همچنین به منظور افزایش كیفیت وجلوگیری ازریزش براكته ها استفاده می شود. بطور تجربی 500 پی پی ام نفتالین استیك اسید(NAA) درزمان تشكیل كامل براكته ها باعث افزایش عمر پس ازبرداشت براكته ها می شود.
هرس گل کاغذی
بعد از 4-3 هفته كه گل كاغذي در گلدان مستقر شد ، بايد آن را قدري كوتاه كرد .اگر اين گياه در گلخانه نگداري شود در طول 4 هفته حداقل بايد دوبار كوتاه شود. دوران گلدهي آن از آذرماه آغاز و تا شهريور همچنان ادامه دارد.گرچه گل كاغذي در نقش يك گياه آويز از فرم زيبايي برخوردار است ولي كوتاه كردن و فرم دادن به آن ، به منظور جلوگيري از بلند و بدفرم شدن آن ضروري است.
منبع:پرورش گل ها